انفاق در حال نماز

9 فروردین 92
 نماز در قرآن کریم آیات فرآوانی وجود دارد که از نماز در آن ها یاد شده و گویای اهمیت و ارزش نماز می باشند.

یکی از این آیات آیه 55 سوره مائده می باشد که پس از بخشش انگشتری حضرت علی (ع) در حال رکوع در نماز بر پیامبر خدا نازل شد که در آن خداوند کسانی را که نماز می خوانند و در نماز زکات می دهند را ولی مردم معرفی می نماید.

 در ادامه به بررسی این آیه پرداخته شده است...

« إِنَّمَا وَلِیُّكُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُواْ الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاَةَ وَیُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ ؛ ولى شما تنها خدا و پیامبر اوست و كسانى كه ایمان آورده‏ اند همان كسانى كه نماز برپا مى‏ دارند و در حال ركوع زكات مى‏ دهند. » (1)

تفسیر آیه
 
این آیه شریفه معروف به آیه ولایت در قرآن معروف است كه با كلمه (انما) شروع مى شود كه در لغت عرب به معنى انحصار آمده است كه مى فرماید: ولى و سرپرست زكات مى دهند.

شك نیست كه ركوع در این آیه به معنى ركوع نماز است ،نه به معنى خضوع ، زیرا در عرف شرع و اصطلاح قرآن ، هنگامى كه ركوع گفته مى شود به همان معنى معروف آن یعنى ركوع نماز است ،....
و علاوه بر شان نزول آیه و روایات متعددى كه در زمینه انگشتر بخشیدن على علیه السلام در حال ركوع وارد شده و مشروحا بیان خواهیم كرد، ذكر جمله (یقیمون الصوة ) نیز شاهد بر این موضوع است ، و ما در هیچ مورد قرآن نداریم كه تعبیر شده باشد زكات را با خضوع بدهید،بلكه باید با اخلاص نیت و عدم منت داد و همچنین شك نیست كه كلمه (ولى) در آیه به معنى دوست و یا ناصر و یاور نیست ،زیرا ولایت به معنى دوستى و یارى كردن مخصوص كسانى نیست كه نماز مى خوانند، و در حال ركوع زكات مى دهند، بلكه یك حكم عمومى است كه همه مسلمانان را در بر مى گیرد،همه مسلمین باید یكدیگر را دوست بدارند و یارى كنند حتى آنهایى كه زكات بر آنها واجب نیست ، و اصولا چیزى ندارند كه زكات بدهند، تا چه رسد به اینكه بخواهند در حال ركوع زكاتى بپردازند، آنها هم باید دوست و یار و یاور یكدیگر باشند از اینجا روشن مى شود كه منظور از (ولى) در آیه فوق ولایت به معنى سرپرستى و تصرف و رهبرى مادى و معنوى است ،بخصوص اینكه این ولایت در ردیف ولایت پیامبر صلى الله علیه و آله و ولایت خدا قرار گرفته و هر سه بار یك جمله ادا شده است .

و به این ترتیب ،آیه از آیاتى است كه به عنوان یك نص قرآنى دلالت بر ولایت و امامت على علیه السلام مى كند.

شهادت احادیث و مفسران و مورخان در این آیه 

همانطور كه اشاره كردیم در بسیارى از كتب اسلامى و منابع اهل تسنن ، روایات متعددى دائر بر اینكه آیه فوق در شاءن على علیه السلام نازل شده و در بعضى نشده ،و تنها و به نزول آیه درباره على علیه السلام قناعت گردیده است ، این روایت را ابن عباس و عمار یاسر و عبدالله بن سلام و سلمة بن كهیل و انس بن مالك و عتبه بن حكیم و عبدالله ابى و عبدالله بن غالب و جابر بن عبدالله انصارى و ابوذر غفارى نقل كرده اند (2) و علاوه بر ده نفر كه در بالا ذكر شد از خود على علیه السلام نیز این روایت در كتب اهل تسنن نقل شده است (3) جالب اینكه در كتاب غایة المرام تعداد 24 حدیث در این باره از طریق اهل تسنن و 19 حدیث از طرق شیعه نقل كرده است . (4)

كتابهاى معروفى كه این حدیث در آن نقل شده از سى كتاب تجاوز مى كند كه همه از منابع اهل تسنن است (5)

كمتر آیه اى در قرآن مجید است كه این همه روایت درباره او وارد شده باشد این نشان دهنده عظمت (آیه ولایت ) مى باشد. این مساله بقدرى روشن و آشكار بوده كه ((حسان بن ثابت )) شاعر معروف عصر پیامبر صلى الله علیه و آله مضمون روایت فوق را در اشعار خود كه درباره على سروده چنین آمده است .

فانت الذى اعطیت اذا كنت راكعا زكاتا فدتك النفس یا خیر راكع
فانزول فیك الله خیر ولایة و بینها فى محكمات الشرایع



پی نوشت ها:
1) سوره مائده آیه 55
2) به كتاب احقاق الحق ج 2 ص 399 الى مراجعه مى شود
3) به كتاب المراجعات ص 155 مراجعه شود
4) كتاب منهاج البرااعه ج 2 ص 350 مراجعه شود
5)
براى اطلاع بیشتر به كتاب احقاق الحق ج 2 و به كتاب الغدیر ج 2 و به كتاب المراجعات مراجعه شود

برگرفته از کتاب: نماز راز دوست، نگارش : على رستمى

پایگاه مذهبی نماز


سامان سوهانیان





نوع مطلب : آیات و روایات نماز، 
برچسب ها : پایگاه مذهبی نماز، نماز در آیات قرآن، بررسی آیات و روایات نماز، نماز حضرت علی، انفاق در رکوع نماز، بررسی آیه ولایت،