زندگینامه شیخ محمد آقاتی

14 اردیبهشت 92
 شیخ محمد آقاتی محمد آقاتی در سال 1304 ه-ش در روستای كاهو از توابع گلمكان شهرستان چناران دیده به جهان گشود. وی در خانواده ای به دنیا آمد كه دوستدار اهل بیت و ائمه ی اطهار و قرآن كریم بودند به همین مناسبت محمد نیز از كودكی به قرآن و اهل بیت عشق می ورزید .

در سن شانزده سالگی به قصد تحصیل علوم دینی یادگیری مناجات در مدرسه نواب واقع در جوار حرم مطهر حضرت رضا (ع) ، به مشهد مقدس هجرت كرد و در محله نوغان ، كوچه « مسجد هفت در» درمنزل برادرش آقاعلی متوطن گردید .
سال های اولیه اقامت در مشهد علاوه بر  فراگیری علوم دینی، در مسجد سلطانی نیز تدریس قرآن داشت.
 زمانی كه طلبه بود در ماه مبارك رمضان به خانه پدری اش در روستای كاهو برای دیدار والدین و كار كشاورزی می آمد ، در پشت بام حسینیه آنجا مناجات و دعا می خواند و اذان می گفت .اوبرای فراگیری نوای اذان استادی نداشت و صدایش خدادادی بود.
 
در یكی از شب های سال 1320 ش كه محمد آقاتی بر بالای پشت بام حسینیه بود، طاهری تولیت مسجد گوهرشاد نیز در این روستا حضور داشت، باشنیدن لحن خوش و شیوای اذان و مناجات محمدآقاتی، به او پیغام می دهد كه به شیخ بگوئید فردا به مسجد گوهرشاد بیاید. اینگونه دست تقدیر رقم خورد تا او د رمسجد جامع گوهرشاد به سمت موذن اوقات نمازصبح ،ظهر و مغرب را اذان بگوید. همچنین درشب های جمعه در فضای ملکوتی مسجد جامع شب خوانی می كرد و این در حالی بود كه هنوز مسجد گوهرشاد بلندگو نداشت و تنها صوت و تلاوت روحانی اذان شیخ محمدآقاتی بود كه از بالای گلدسته های مسجد گوهرشاد در حرم مطهر امام هشتم(ع) طنین انداز می گردید. به این ترتیب مرحوم آقاتی به سنت موذن های حریم رضوی اذان دل انگیزی را برای این فضای معنوی خلق كرد.....

آقاتی هفت سال بعد درسال 1327 شمسی به تهران رفت و زمانی كه ناظم زاده متولی مسجد امام(ره) بود، موذن آن مكان معنوی شد. در همان سال اولین اذان معروف خود را در سه نوبت در رادیو تهران ضبط و لحن خوش اذان را با صدایی ماندگار ثبت نمود. همچنین پس از اینكه حاج علی بهاری در آغاز دهه چهل به دلیل مسئولیت حجاج از ادامه همكاری با رادیو انصراف داد، باخروج ایشان از رادیو، شیخ محمدآقاتی برنامه اذان بهاری را ادامه داد. به گواه دوستان و نزدیكانش بوی‍ژه حاج علی اصغر افخمی كه از 13 سالگی موذن حرم مطهر بوده و یكی از پیشكسوتان جامعه قرآنی كشور و از جمله داوران مسابقات قرآنی است می گوید صدای آقاتی را جزء بهترین صداها می دانم. زیرا صدایش خیلی شبیه به صوت آقاتی بود..
 
از نگاه دیگران او انسانی ساده زیست، مردم دار، متعهد به انقلاب، اهل علم و دوستدار اهل بیت (ع) بوده و از نظر صدا و زیبایی كلام، سرآمد خوانندگان مذهبی به شمار می آمد. سرانجام وی درسال 1372 ش دارفانی را وداع گفت و درقطعه 91 آرامستان بهشت زهرا روی در نقاب خاك كشید.....
 
ویژگی های منحصر به فرد اذان شیخ محمد آقاتی
 
1. اذان معروف و ملکوتی شیخ محمد آقاتی از نظر دستگاه های موسیقی با استادی و مهارت خاص در مایه ای از «دستگاه شور» به نام بیات ترك اجرا گردیده  است. (دستگاه شور را مادر آوازهای موسیقی ایرانی یا ام النغمات نام نهاده اند و علت آن هم وجود آهنگ های متنوع مناطق مختلف ایران در این دستگاه می باشد). آواز بیات ترك یكی از ملحقات شور می باشد كه به دلیل گام های متنوع و والراسیون های گوناگون در لحن، بعضی از اساتید آن را یك دستگاه با تتراكورد ویژه خود می دانند. این دستگاه قالب مناسبی برای مناجات خوانی، مناقب خوانی، اذكار و ادعیه عرفانی می باشد كه مرحوم آقاتی با شناخت كامل از قابلیت های این دستگاه برای اولین بار اذان را در این دستگاه خوانده است. وی این اذان را درسال 1327ش اجراء نمود كه پس از گذشت بیش از 8 سال مرحوم موذن زاده با الگوپذیری ازشیوه مرحوم آقاتی اذان معروف خود را دریك گام بالاتر و در همان دستگاه اجراء نمود. یكی ازمهمترین ویژگی های منحصر بفرد اذان مرحوم آقاتی فرود آمدن صدای خود در انتهای اذان دردرآمد شور می باشد. به نحوی كه ایشان لا اله الا الله انتهای اذان را در مرتبه دوم در قالب درآمد شور به پایان می رساند. یعنی اگر شروع و متن اذان در بیات ترك اجراء گردیده، صدای خود را در انتها به خواستگاه اولیه كه همان درآمد شور است می رساند و اذان را در همان در آمد شور خاتمه می دهد. به این ترتیب اذان ایشان دارای یك حسن مطلع و حسن ختام می باشد. تا واژه های مناجات گونه ای كه بر جان می‌نشیند و با عبارت اعظم «سبحان الله والحمدلله ولااله الاالله والله اکبر» آغاز گردیده ، نوازشگر روح مسلمانان نمازگزار به هنگامه لحظات برپایی نماز در صفوف طولانی مساجد، اماکن متبرکه و خانه های یکایک ایرانیان باشد.
 
2. حاج علی اصغر افخمی كه خود از 13 سالگی موذن حرم مطهر بوده و یكی از پیشكسوتان جامعه قرآنی كشور و از جمله داوران مسابقات قرآنی است و همچنین صدایش خیلی شبیه به صوت آقاتی است در خاطرات خود از شیخ محمد آقاتی می گوید صدای او را جزء بهترین صداها می دانم.
 
3. شیخ محمد آقاتی اولین اذان خود را در سال 1320ش در مسجد جامع گوهرشاد و اولین اذان ضبط شده و معروف خود را در استودیو رادیو در سال 1327ش گفت . در حالی که مؤذنین معروفی ، از جمله رحیم مؤذن‌زاده اردبیلی که اذانش ثبت آثارمعنوی کشور می باشد ، در سن سی سالگی یعنی در سال 1334ش اذان معروفش را گفت.
 
4. عطاءالله امیدوار معمار ، شهرساز ، نقاش و موسیقیدان به اذان‌گویی در دستگاه‌ های مختلف موسیقی پرداخته است البته او بر خلاف دیگران كه تنها در بیات ترك اذان گفته‌اند تجربه‌ هایی را در دستگاه‌ های نوا، همایون و چهارگاه انجام داده به طوری كه با استناد به شیوه های آوازی در این دستگاه ها اذان گفته است. اذان شیخ محمد آقاتی نیز از انواع اذانی است که در دستگاه های مختلف گفته شده در صورتی که اذان گویی موذنینی همچون رحیم موذن زاده اردبیلی فقط در قالب یک دستگاه (بیات ترک) درگوشه روح الارواح ثبت و ضبط شده است.
 
5. اذان شیخ محمد آقاتی ، دستمایه ای از اذان ها ، مداحی و تعزیه خوانی را به نحوی از انحاء این سنت و ریشه هویتی را در خود محفوظ داشته و اهمیت آن در یک مورد انتقال همین ارزش های مذهبی پیشین به نسل های بعدی است که در اذان معروف و دلنشین وی این امر محقق گردیده است.
 





نوع مطلب : معرفی موذن ها، 
برچسب ها : معرفی موذن ها، فعالان قرآنی، زندگی نامه موذن ها، زندگینامه شیخ محمو آقاتی، پایگاه مذهبی نماز،