دستور تیمم، احکام و شرایط آن

21 اسفند 91
 تیمم علاوه بر طهارت ظاهری، یکی دیگر از شرایط نماز، تحصیل طهارت معنوی است که تنها از راه وضوء و غسل بدست می آید و اگر استفاده از آب امکان پذیر نباشد، این طهارت معنوی و باطنی بوسیله تیممی که به جای وضوء و یا غسل انجام می گیرد بدست می آید.

در این پست سعی شده دستور تیمم و روش و شرایط آن را به صورت کامل بیاورم که امیدوارم مفید فایده باشد.
تیمم ،چه بدل از وضو باشد و چه بدل از غسل سه چیز واجب دارد كه به آن اشاره مى كنیم :

واجب اول : زدن دو كف دست با هم بر چیزى كه تیمم بر آن صحیح است ؛ البته حضرت امام گذاشتن دستها را هم بر چیزى كه تیمم بر آن صحیح است كافى مى دانند، ولى زدن دستها را احتیاط مستحب مى دانند،و اما تكاندن دستها را بعد از زدن مستحب است .

واجب دوم : كشیدن تمام دو كف دست بر تمامى پیشانى ، از رستنگاه مو تا بالاى بینى و روى ابروها و دو طرف پیشانى ؛ البته امام خمینى (ره ) كشیدن روى ابروها را احتیاط واجب مى دانند.....


واجب سوم :
كشیدن كف دست چپ به تمام پشت دست راست ، از بند دست تا سر انگشتها و بعدا كشیدن كف دست راست به تمام پشت دست چپ ، از بند دست تا سرانگشتان و براى آنكه یقین كند كه تمام پشت دست را مسح كرده ، باید مقدارى بالاتر از بند را هم مسح نماید. البته لازم به تذكر است كه تیمم چه بدل از غسل و چه بدل از وضو باشد، حضرت امام همین مقدار را كافى مى دانند، ولى مى فرمایند: بهتر است یك بار دیگر دستها را زمین زده ، به پشت دستها بكشد. (1)

احکام تیمم

دستور تیمم براى افراد معلول كسى كه نمى تواند تیمم كند، باید نایب بگیرد تا او را تیمم دهد و نایب باید اگر امكان دارد اولا با دست هاى خود او، او را تیمم دهد و اگر امكان ندارد، دست هاى خودش را به زمین بزند و به صورت و پشت دست هاى او بكشد و اگر نایب ، مزد هم بخواهد -حتى به چند برابر اجرة المثل باید اگر به حالش ضرر ندارد آن را بپردازد و نایب بگیرد و اما كسى كه یك دستش قطع شده یا ذراع دارد یا ندارد (یعنى از بالاتر از ذراع دستش قطع شده ) اگر ذراع داشته باشد، باید یك دست سالمش را با ذراع دست دیگرش به زمین بزند و به صورتش بكشد و بنابر احتیاط مستحب دوباره با كف دست سالمش تمام پیشانى و دو طرف آن را مسح نماید و بعد با دست سالمش پشت ذراع و با ذراعش پشت دست سالم را مسح كند.

و اما اگر یك دستش سالم باشد و دیگرى هم ذراع نداشته باشد، همان كف دست سالم را به زمین بزند و به پیشانى بكشد و بعد پشت دستش را به زمین بكشد و بنابر احتیاط واجب علاوه بر این كار نایب هم بگیرد، به این صورت كه دو دستش را با هم به چیزى كه تیمم بر آن صحیح است بزند و به صورت بكشد و بعد نایب كف دستش را به پشت دست او بكشد.

و اما كسى كه هر دو دستش قطع شده است ،این هم دو صورت دارد: یا ذراعهاى او باقى است یا نیست و اگر ذراعها باشد، به وسیله دو ذراع مانند دو كف دست تیمم مى كند -چون دو ذراع حكم دو كف دست را دارند و اگر ذراع ندارد آن وقت پیشانى خود را به زمین كشیده و بنابر احتیاط واجب نایب هم مى گیرد. (2)

شرایط تیمم

1- نیت : یعنى توجه به اینكه این تیمم بدل از وضو است یا بدل از غسل ؛ همراه با زدن دستها بر چیزى كه تیمم بر آن صحیح است .
2- مباشرت در حال اختیار: یعنى در حال اختیار كارهاى تیمم را خود شخص انجام دهد؛ ولى در حال اضطرار مى تواند نایب بگیرد.
3- موالات : یعنى پشت سرهم انجام دادن كارهاى تیمم .
4- ترتیب .
5- كشیدن كف دستها به صورت و پشت دستها از بالا به پایین .
6- نبودن مانع بین كف دستها و پیشانى و بین كف دست و پشت دست ؛ مگر در جایى كه وظیفه اش تیمم جبیره اى است .
7- پاك بودن كف دستها و پیشانى و پشت دستها، در حال اختیار. (3)



پی نوشت ها:
1) عروة الوثقى ، فى كیفیة التیمم و توضیح المسائل ، مساله 701 و689 تحریر الوسیله ،ج 1، ص 011،مساله 3
2) تحریر الوسیله ، ج 1، ص 011 مساله 3و 4
3) عروة الوثقى ، فى كیفیة التیمم و توضیح المسائل ، مساله 704

برگرفته از کتاب: احكام نماز (وقت‏شناسى، قبله‏شناسى، و پوشش ) نوشته: محمد وحیدى

پایگاه مذهبی نماز
سامان سوهانیان




نوع مطلب : وضو، غسل و تیمم، 
برچسب ها : واجبات تیمم، تیمم، وضو و غسل، شرایط و احکام تیمم، دستورات تیمم،